جراحی بر پیکره اعتماد؛ نقدی بر زیرمیزی پزشکان دولتی

اروند خبر- غلامرضا جلیلی نیا//بیمارستان‌های دولتی، آخرین سنگر درمان برای قشر محروم و متوسط جامعه هستند. اما پدیده شوم «زیرمیزی» یا دریافت سکه و وجه نقد خارج از تعرفه، این سنگر را به بازاری برای نابرابری تبدیل کرده است. پزشکی که سوگند بقراط یاد کرده است، چگونه به خود اجازه می‌دهد که با دریافت پنهانی پول، کیسه‌های نقدی را جایگزین کرامت انسانی و تعهد حرفه‌ای کند؟
۱. نابودی عدالت در سلامت
اولین و بزرگ‌ترین خیانت این اقدام، نقض آشکار عدالت است. بیمارستان دولتی متعلق به همه مردم است، به‌ویژه کسانی که توان پرداخت هزینه‌های گزاف بخش خصوصی را ندارند. دریافت زیرمیزی، عملاً درب این مراکز را به روی نیازمندترین افراد می‌بندد و سلامتی را به کالایی لوکس تبدیل می‌کند که تنها با پول بیشتر قابل دسترسی است. این یعنی محروم‌ترین بیماران، در خانه‌های دولتی نیز بازنده اصلی هستند.
۲. فروپاشی رابطه مقدس پزشک و بیمار
رابطه درمانی، مبتنی بر اعتماد مطلق است. وقتی پزشک با لحن‌های کنایی یا تهدیدهای پنهان (مانند تأخیر در جراحی یا بستری)، بیمار را به پرداخت اضافه وادار می‌کند، این اعتماد برای همیشه از بین می‌رود. بیمار دیگر پزشک را نجات‌دهنده نمی‌بیند، بلکه طلبکاری را می‌بیند که بر بالین او نشسته است. این اقدام، حرمت «لباس سفید» را به پست‌ترین سطح ممکن تنزل می‌دهد.
۳. عذر واهیِ حقوق ناچیز
برخی این عمل را ناشی از حقوق پایین پزشکان می‌دانند، اما این بهانه‌ای بیش نیست. هزاران پزشک متعهد در نقاط محروم کشور با حداقل حقوق، شبانه‌روز جان مردم را نجات می‌دهند و هرگز دستشان به حریم مالی بیماران آلوده نشده است. زیرمیزی، نه راهکار معیشت که نشانه‌ای از ضعف نفس، حرص و از دست دادن وجدان کاری است. توجیه اخلاقیِ «غیراخلاقی» محال است.
۴. عواقب قانونی و فرهنگی
فراتر از اخلاق، این اقدام مصداق بارز «ارتشاء» و «تصرف غیرقانونی اموال عمومی» محسوب می‌شود و نظام نظارتی بیمارستان‌ها را به چالش می‌کشد. تداوم این رفتار، هنجارشکنیِ خطرناکی است که نسل جوان پزشکی را نیز در معرض عادی‌سازی فساد قرار می‌دهد.نظام سلامت باید با دو اقدام موازی جلوی این زخم کهنه را بگیرد: اول، افزایش جدی حقوق و اصلاح نظام تعرفه‌ها برای کاهش بهانه‌ها؛ دوم، نظارت هوشمند و برخورد قاطع و بازدارنده با متخلفان بدون مماشات. اما مهم‌تر از هر نسخه‌ای، بازگشت به وجدان بیدار پزشکی است؛ چراکه ارزش یک پزشک به تعداد سکه‌هایی که جمع می‌کند نیست، به تعداد لبخندهایی است که بر لبان بیماران درمان‌شده می‌نشاند.

منبع : اروندخبر